İlk muayene; yeni yapılan veya parçaların birleştirilmesi suretiyle meydana getirilen ölçü ve ölçü aletlerinin satışa veya kullanılmaya başlanmalarından önce, ithal edilen ölçü ve ölçü aletlerinin yurda sokulmaları sırasında veya periyodik, ani, şikayet ve stok muayeneleri sonunda damgaları iptal olunan ölçü ve ölçü aletlerinin tamir ve ayarlanmalarından sonra uygulanmaktadır.
Alım satım işlemlerinde kullanılan tartı aletlerinin güvenliği damga ile sağlanmaktadır. Her türlü ölçü ve tartı aletlerinin periyodik muayene ve damgalama yetkisi 3516 Sayılı Ölçüler ve Ayar Kanunu gereği ilgili resmi kurumlara aittir.
Periyodik muayene ve damgalamaya ilişkin süreler yönetmeliklerde belirtilmiştir. Alım satım işlerinde kullanılan tartı aletlerinin periyodik muayene süresi iki yıldır.